داود مهدوی سر گروه زبان انگلیسی متوسطه شهرستان چاراویماق
+ شیعه مرتضی علی(ع) عمر هدر نمی‏کند / از لحظات فرصت‏اش صرف‏نظر نمی‏کند
کلمات کلیدی مطالب
     
نویسنده: داود مهدوی - دوشنبه ٢۱ آذر ۱۳٩٠



جدول (2) رعایت سطوح حیطه شناختی

1-    دانش

دانش یا معلومات عبارت است از یاد آوری و باز شناسی مطالبی که یاد گیرنده قبلاً آموخته است که شامل یاد آوری و باز شناسی امور جزئی و کلی ،روشها و فرآیند ها ، الگوها ، سا ختها یا موقعیت ها است.

افعالی مثل تعریف کردن ،متمایز ساختن ،کسب کردن ،تشخیص دادن ، به یاد آوردن و باز شناختن در این طبقه اند .

            الف) دانش امور جزئی یا ویژه :

           1-    دانش اصطلا حات 2- دانش حقایق جزئی یا ویژه

ب‌)      دانش راهها و وسایل کار برد جزئیات:

ا- دانش مواد قرار دادی

2- دانش روند ها و ترادفها

3-دانش طبقه ها و دسته بندی ها

4- دانش معیار ها

5- دانش روش شناسی

 ج) دانش کلیات و مجر دا ت: 1- دانش اصول وقوانین  2- دانش نظریه ها و سا ختها

2- فراگیری یا درک:

دانش صرف فرا گیران از محتوای درس کافی نیست بلکه فراگیری یا درک آنان از مطالب اهمیت بسزایی دارد 

البته در این جا اصطلاح فراگیری یا فهمیدن به معنی محدودتری از معنی معمولی آن در نظر است ومراد از فراگیری ،فهم کامل یا درک جامع پیامها نیست بلکه فراگیری و فهمیدن در این قسمت شامل آن دسته از هدفها ،رفتار ها یا پاسخهایی است که مستلزم فهم معنی ظاهری یا تحت اللفظی پیامها یا منظور های مستتر در هر نوع گفت و شنود است.

بلوم  و همکارانش فراگیری یا درک را به سه دسته تقسیم کرده اند:

الف) ترجمه (ترجمه مطالب طولانی یا عبارات کوتاهتر)

ب)تفسیر ( اندیشیدن در باره اهمیت نسبی اندیشه ها و درک روابط آنها با قوانین کلی )

ج) استخراج ( استباط  اطلاعات ناشناخته از اطلاعات شناخته شده)

 3-کار برد یا کار بستن

یکی از گلایه های مکرر عامه در هر جامعه ای از کودکستان تا دانشگاه این است که می گویند به ندرت

 فرا گیران در مورد آنچه آموخته اند تبحر و مهارت دارند . بنا بر این توجه به پرورش توانایی فراگیران در زمینه کار برد اصول ، قوانین و روشهایی که در هر رشته حائز اهمیت است ،بسیار ضروری است.

مثال :- توانایی کار بستن قوانین کلی در علوم اجتماعی در مسائل عملی زندگی اجتماعی .

-       استفاده از روشهای تجربی و عملی در کشف حقایق و دانش نو.

-       بکار بستن اصول روانشناسی در تشخیص ویژگیهای هر موقعیت جدید.

4-تجزیه وتحلیل

در تجزیه وتحلیل مطالب و مواد یا مباحث و پدیده ها هدف خرد کردن و تجزیه نمودن آنها به اجزای تشکیل دهنده و همچنین کشف روابط و همبستگی های میان این اجزاء از طریق بررسی چگونگی ترکیب  وتشکیل آنها است .

بلوم  و همکارانش تحلیل را به قسمتهای جزئی تری به شرح زیر تقسیم کرده اند :

الف – تحلیل عناصر : هر مطلب از تعدادی اجزاء یا عناصر تشکیل شده است برخی از این عناصر عیناً در خود مطالب وجود دارد و به سادگی قابل تشخیص است ولی ممکن است عناصر و اجزاء فراوانی وجود داشته باشد که آشکارا در مطلب یا مبحث گنجانده نشده است .

فراگیری درک و شناخت این عناصر ناچار به تحلیل عبارات مندرج در مطلب نیاز دارد.

مثلاٌ – توانایی شناسایی فرصتهای نا گفته در بحث یا مطلب .

-       مهارت در تشخیص حقایق از فرصتها.

-       توانایی تشخیص نتیجه از خود مطلب.

ب- تحلیل روابط – نمونه ها یی از تحلیل روابط

- توانایی در درک وفهم همبستگی ها و روابط میان اندیشه هایی که در مطلب یا موضوعی آمده است.

- مهارت در تحلیل عبارات یا بیانات هر استدلال وتشخیص عبارات مربوط از نا مربوط.

- مهارت در شناسایی سفسطه های منطقی در هر استدلال.

ج- تحلیل اصول سازمانی:

احتمالاٌ تجزیه و تحلیل ساخت و ترکیب هر مطلب از نظر سازمان ، ترتیب و ترکیب ، کار برد واژه ها و شیوه بیان یا نگارش ، دشوار تر و پیچیده تر از نوع الف و ب است. زیرا بندرت نویسنده یا آفریننده مطلبی به این نکات در بیانیه خود اشاره می کند و چه بسا گاهی اوقات خودش نیز از آنه بی خبر است .

نمونه هایی از تحلیل اصول سازمانی عبارتند از :

-       توانایی شناخت ساخت و ترکیب آثار ادبی یا هنری به عنوان وسیله ای جهت فهم معانی آنها .

-   مهارت در استنباط و تشخیص مقصود و منظور نویسنده ، صفات و اندیشه های وی که در اثر ش منعکس شده است .

-       توانایی شناخت نظر خاص یا تعصب نویسنده در هر مطلب .

5-ترکیب:

 ترکیب عبارت است از توانایی به هم پیوستن عناصر و اجزاء متفاوت به یکدیگر جهت تشکیل یک کل جدید ، ترکیب را می توان توانایی آفرینندگی و تولید دانست به لحاظ محصول یا نتیجه حاصل از ترکیب سه نوع نسبتاٌ متمایز ارائه می گردد:

الف – ایجاد ارتباط بی همتا

در این دست از ترکیب فراگیر یا ایجاد کننده ارتباط در پی آن است که اندیشه ،احساسات و تجارب خود را در شرایطی کاملاٌ بی همتا وبا در نظر گرفتن عواملی چون نوع و ماهیت تاثیری که باید در افراد ایجاد شود ،چگونگی ویژگیهای افرادی که این تاثیر در آنان ایجاد می گردد وبلاخره نوع وسیله ای که از طریق آن این اندیشه ها ،احساسات یا تجارب ویژه به دیگران می رسد ارائه دهد.

نمونه هایی از توانایی ترکیب

-       توانایی خلاقیت در نوشتن داستان ،مقاله یا شعر برای انتقال اطلاعات به دیگران.

-       مهارت در بیان تجارب شخصی به شیوه ای زیبا و دلنشین.

-       مهارت در ایراد سخنان بدیع فا لبداهه.

ب - ابداع یا تولید یک طرح یا نقشه.

هدف از ترکیب در اینجا ،انشاء و ابداع طرح یا نقشه برای عملی خاص است . برای مثال می توان طرح پیشنهادی تحقیق را نام برد که در واقع نقشه جامعی برای بررسی یک موضوع خاص می باشد.

مثال : توانایی تهیه طرح تدریس یک مطلب ویژه

-       توانایی تهیه نقشه یک ساختمان از روی یک سلسله مشخصات عددی

ج- استنتاج یک سلسله روابط مجرد

در این دست از ترکیب ،فراگیر فرضها و روابطی را از طریق یک سلسله فرضها و عوامل اساسی یا رمزهایی که نماینده این فرضها و عوامل است استنتاج می نماید و از این فرضها و روابط استنتاج شده جهت طبقه بندی اطلاعات  یا توضیح پدیده ای ویژه بهره می گیرد.

مثال  :  توانایی تنظیم فرضهایی مناسب بر اساس تحلیل عوامل موجود در موقعیتی ویژه .

-       توانایی کشف روابط ریاضی و تعمیم آنها.

6-   ارزشیابی

ارزشیابی عبارت از قضاوت مبتنی بر هدف و منظوری خاص در باره ارزشها ،عقاید، کارها ،راه حلها ،روشها ،مواد و غیره .ارزشیابی پیچیده تر ین مرحله در طبقه بندی هدفهای تربیتی و به عبارتی آخرین و

بالا تر ین سطح فرایند ذهنی است که کلیه سطوح دیگر مانند دانش، درک و فهم، کار برد ،تجزیه و تحلیل و ترکیب را در بر می گیرد.

به عنوان مثال دانش آموز می تواند :

-       عقاید مطرح شده در مطالب مختلف را با هم مقایسه کند.

-       در مورد درستی یا نادرستی نتایج حاصل از یک آزمایش علمی با ذکر دلیل قضاوت کند.

-       راه حلهای ارائه شده برای یک مسئله را با هم مقایسه کند و بهترین را با  ذکر دلیل مشخص سازد.

 در جدول طبقه بندی هدفهای تربیتی و آموزشی دو نوع ارزشیابی شناسایی شده است:

الف - قضاوت بر اساس شواهد درونی :

این نوع ارزشیابی مشتمل است بر ارزیابی و بررسی از جهت روابط و ارتباطات(کلامی و غیر کلامی)

از نظر شواهد و ویژگیها یی چون دقت منطقی ،هماهنگی و پایداری و سایر معیارهای درونی .

به عنوان مثال :

-       توانایی قضاوت به موجب موازین درونی در باره ارزشیابی احتمال در نقل حقایق ،تهیه مدارک، دلایل و غیره .

-   توانایی کار برد معیارهای معین ارزشی مبتنی بر موازین درونی در باره داوری در مورد هر عمل یا اثر قضاوت بر حسب معیار های خارجی.

 ب- قضاوت بر اساس شواهد خارجی:

این دست از ارزشیابی عبارت از ارزشیابی مواد و موضوعات از طریق ارجاع به معیارهای انتخاب شده و معین خارجی که در برخی موارد فراگیر آنها را از حافظه خود به یاد می آورد .

به عنوان مثال :

-   توانایی در شناخت و ارزشیابی و مقایسه ارزشهای هر یک از چند رشته اقداماتی که ممکن است برای یک منظور واحد انجام شود .

-   توانایی شناسایی و ارزشیابی قضاوتها و ارزشیابی که در بر گزیدن یک سلسله اعمال از میان چند سلسله اعمال به کار برده می شود.

 

 

 

 نحوه تکمیل جدول شماره (1) رعایت سطوح حیطه شناختی

-       ستون اول (سطوح حیطه شناختی )شامل دانش ،فراگیری ، کاربرد ،تجزیه و تحلیل ،ترکیب و ارزشیابی است.

-   ستون دوم ،نمره ای که می باید اختصاص یابد (نمره ملاک) نمره ای است که از طرف دفتر برنامه ریزی و  تاءلیف  کتب درسی توسط نویسنده ی کتاب برای هر درس مشخص می شود .

-   ستون سوم که از 1 تا 30 شماره گذاری شده است نشان دهنده حد اکثر سئوالاتی است که ممکن است برای هر درس توسط طراح طرح گردد. زیر شماره هر سئوال میزان رعایت هر سطح از سطوح حیطه شناختی با توجه به میزان بارم سئوال ،امتیاز مربوطه از طرف ارزیاب قید می گردد.

توضیح اینکه اگر در یک ماده درسی بیش از 30 سئوال طرح شده باشد باید از دو جدول رعایت سطوح حیطه شناختی (دو برگه ارزشیابی) استفاده شود.

-   ستون چهارم نمره ای اختصاص یافته است که توسط ارز یابان از جمع نمرات سئوالها ی توزیع شده در هر ردیف از سطوح حیطه شناختی حاصل می گردد.

-   ستون پنجم ، نمره صحیح اختصاص یافته نمره ای است که توسط کارشناسان از مقایسه نمره ملاک هر سطح با نمره اختصاص یافته همان سطح به دست می آید و دارای سه حالت می باشد.

1-    اگر نمره اختصاص یافته به هر سطح بیش از نمره ملاک باشد فقط نمره ملاک منظور می شود .

اضافه آن مقدار اشتباهی است که طراحان سئوال به صورت اضافه برای سئوال منظور نموده اند  وبه میزان اختلاف اضافه از امتیاز برگه سئوال کسر خواهد شد.

2-  اگر نمره اختصاص یافته از نمره ملاک کمتر باشد نمره اختصاص یافته منظور می شود و تفاوت آن از امتیاز ورقه کسر خواهد شد .

3-  اگر نمره اختصاص یافته با نمره ملاک برابر باشد همان نمره منظور خواهد شد و از ورقه امتیازی کسر نخواهد شد.

تذکر مهم :با توجه به اهمیت سطوح حیطه شناختی و ملزم کردن طراحان به استفاده از آنها در طراحی سئوالات برای این جدول حداکثر 30 امتیاز در نظر گرفته شده است که از طریق فرمول زیر محاسبه می شود .

امتیاز مکتسبه = نمره صحیح اختصاص یافته = جمع نمره ملاک = فرمول امتیاز بندی جدول

                                            *                           30

 

rtlواهد شد .

 

نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
پیوندهای وبلاگ:
کدهای اضافی کاربر :





كلیك كنید


مهدوی

لوگوی وبلاگ

Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت